Sommige mensen raken overspannen terwijl hun werk van buitenaf niet uitzonderlijk zwaar lijkt. Psychische belasting wordt echter niet alleen bepaald door werktempo of aantallen taken, maar ook door factoren zoals onduidelijke verwachtingen, een gebrek aan steun, weinig organisatorische rechtvaardigheid en een ongunstige verhouding tussen inspanning en beloning (Harvey et al., 2017; Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
Een gezonde leefstijl kan de mentale en lichamelijke basis ondersteunen waarmee iemand belasting verwerkt, maar een gezonde leefstijl kan slechte leiding, conflicten of structurele onduidelijkheid niet wegnemen (Nath et al., 2025; Van der Molen et al., 2020). Krachttraining kan depressieve en angstige klachten gemiddeld verminderen, maar het directe bewijs dat krachttraining specifiek overspanning of werkgerelateerde uitval voorkomt, is beperkter en minder consistent (Gordon et al., 2017, 2018; Gunawan et al., 2025; Nath et al., 2025).
De centrale boodschap van dit artikel is daarom:
Werk aan de bron van de spanning én versterk de basis waarmee je die spanning verwerkt.
Some people become overstrained even when their work does not appear exceptionally demanding from the outside. Psychological strain is not determined only by pace or the number of tasks, but also by factors such as unclear expectations, insufficient support, low organizational justice and an unfavorable balance between effort and reward (Harvey et al., 2017; Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
A healthy lifestyle can support the physical and mental foundation with which someone processes demands, but it cannot remove poor management, conflict or structural ambiguity (Nath et al., 2025; Van der Molen et al., 2020). Resistance training can reduce depressive and anxiety symptoms on average, but direct evidence that it specifically prevents overstrain or work-related absence is more limited and less consistent (Gordon et al., 2017, 2018; Gunawan et al., 2025; Nath et al., 2025).
The central message of this article is therefore:
Address the source of the strain and strengthen the foundation with which you process it.
Hoe ervaar jij momenteel je werk en herstel?
Benieuwd hoeveel spanning je momenteel ervaart en op welk onderdeel jouw grootste aandachtspunt ligt? Doe de korte PowerVita Werkspanning- en Herstelcheck.
Beantwoord twaalf vragen over spanning, herstel, persoonlijke grenzen en dagelijks functioneren. Na afloop ontvang je direct een werkspanningsscore van 0 tot 10 en een overzicht van de onderdelen die binnen deze zelfreflectie het meeste aandacht vragen.
12 vragen · ongeveer 2 minuten · direct resultaat
Doe de Werkspanning- en Herstelcheck
Deze PowerVita-check is bedoeld voor zelfreflectie. De uitkomst is geen medische diagnose.
Inhoudsopgave
- In het kort
- Werkdruk is meer dan alleen veel werk
- Wat is overspanning?
- Draaglast en draagkracht
- Welke invloed heeft leefstijl?
- Wat zegt de wetenschap over krachttraining?
- Wat krachttraining wel en niet kan doen
- Mijn persoonlijke ervaring
- Wanneer training extra belasting wordt
- Wat kun je zelf doen?
- De rol van werkgevers en leidinggevenden
- PowerVita Werkspanning- en Herstelcheck
In het kort
Werkdruk kan behalve met werktempo ook samenhangen met onduidelijke rollen, geringe steun, lage organisatorische rechtvaardigheid en een slechte verhouding tussen inspanning en beloning (Harvey et al., 2017; Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
Overspanning wordt in Nederlandse richtlijnen gekenmerkt door meerdere spanningsklachten, controleverlies en duidelijk verminderd functioneren (Verschuren et al., 2011).
Slaapverlies kan stemming en emotieregulatie nadelig beïnvloeden, terwijl regelmatige beweging depressieve, angstige en algemene spanningsklachten gemiddeld kan verminderen (Palmer et al., 2024; Singh et al., 2023; Tomaso et al., 2021).
Krachttraining kan depressieve en angstige klachten verminderen, maar het directe bewijs dat krachttraining specifiek werkstress of overspanning voorkomt, is minder overtuigend (Gordon et al., 2017, 2018; Gunawan et al., 2025).
Een gezonde leefstijl is daarom een mogelijke beschermende factor, maar geen vervanging voor gezonde arbeidsomstandigheden of professionele hulp (Nath et al., 2025; Verschuren et al., 2011).
Werkdruk is meer dan alleen veel werk
Hoge taakeisen behoren tot de psychosociale werkfactoren die het duidelijkst samenhangen met stressgerelateerde psychische aandoeningen (Van der Molen et al., 2020). Psychische belasting kan echter ook ontstaan in een werkomgeving die van buitenaf vrij en rustig lijkt.
Een lage organisatorische rechtvaardigheid, een ongunstige verhouding tussen inzet en beloning en onduidelijke rollen hangen eveneens samen met stressgerelateerde klachten en depressieve symptomen (Harvey et al., 2017; Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
Vrijheid is bovendien niet hetzelfde als volledige afwezigheid van leiding. Autonomie werkt het gunstigst wanneer medewerkers invloed hebben op hun uitvoering én weten welke resultaten, grenzen en verantwoordelijkheden gelden (Harvey et al., 2017; Van Veen et al., 2023).
Wanneer die kaders ontbreken, kan de ene werknemer steeds meer verantwoordelijkheid naar zich toetrekken, terwijl een andere werknemer juist minder initiatief neemt. Verschillen in ervaren inzet en rechtvaardigheid kunnen daardoor irritatie en mentale belasting versterken (Van der Molen et al., 2020).
Een werknemer kan zich bijvoorbeeld verantwoordelijk gaan voelen voor de volledige planning, fouten van collega’s of werk dat formeel niet bij zijn functie hoort. Langdurige overbetrokkenheid en een ongunstige verhouding tussen inspanning en beloning worden in verband gebracht met psychische klachten en uitputting (Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
De werkdag hoeft dus niet voortdurend hectisch te zijn om belastend te worden. Onzekerheid, weinig grip en het ontbreken van een duidelijk aanspreekpunt kunnen eveneens langdurige spanning veroorzaken (Harvey et al., 2017; Van Veen et al., 2023).
Wat is overspanning?
Overspanning is meer dan een drukke week, vermoeidheid of tijdelijk geen zin hebben in het werk. De Nederlandse multidisciplinaire richtlijn beschrijft overspanning als een combinatie van meerdere spanningsklachten, controleverlies en betekenisvol disfunctioneren in sociale of beroepsmatige rollen (Verschuren et al., 2011).
Tot de mogelijke klachten behoren moeheid, onrustige slaap, prikkelbaarheid, niet tegen drukte kunnen, emotionele labiliteit, piekeren, een gejaagd gevoel en concentratieproblemen (Verschuren et al., 2011). Daarnaast ervaart iemand dat de gebruikelijke manieren om met problemen om te gaan niet meer voldoende werken (Verschuren et al., 2011).
Alleen ontevredenheid, een negatieve stemming of verminderde motivatie is daarom niet voldoende om overspanning vast te stellen. Werkontevredenheid, conflicten en privéproblemen kunnen wel bijdragen aan een stapeling van belasting (Harvey et al., 2017; Verschuren et al., 2011).
Aan gedrag van een collega kun je niet betrouwbaar vaststellen of iemand werkelijk overspannen is. Een huisarts, psycholoog of bedrijfsarts beoordeelt klachten, controleverlies, functioneren en mogelijke andere verklaringen in samenhang (Verschuren et al., 2011).
Het PowerVita-artikel Wat is overspanning en hoe herken je het? legt uitgebreider uit hoe overspanning verschilt van gewone stress, werkontevredenheid, depressie en burn-out.
Draaglast en draagkracht
Het onderscheid tussen draaglast en draagkracht is een praktisch model om te begrijpen waarom mensen verschillend reageren op dezelfde werkomgeving. Het is geen exacte medische formule, maar sluit aan bij onderzoek waarin belasting, hulpbronnen, coping en context gezamenlijk worden beoordeeld (Harvey et al., 2017; Verschuren et al., 2011).
Draaglast bestaat uit factoren die energie vragen, zoals werkeisen, onduidelijkheid, conflicten, financiële zorgen, mantelzorg en lichamelijke klachten (Verschuren et al., 2011). Draagkracht bestaat uit hulpbronnen zoals slaap, lichamelijke gezondheid, sociale steun, invloed, duidelijke grenzen en passende hulp (Harvey et al., 2017; Verschuren et al., 2011).
Twee mensen met dezelfde functie kunnen daarom verschillend reageren. De ene persoon kan goed slapen en het werk gemakkelijk loslaten, terwijl een ander dezelfde functie combineert met privézorgen, slaapproblemen of een sterk verantwoordelijkheidsgevoel (Verschuren et al., 2011).
Wanneer belasting langdurig groter blijft dan de herstelmogelijkheden, kunnen vermoeidheid, prikkelbaarheid, piekeren en concentratieproblemen toenemen (Palmer et al., 2024; Verschuren et al., 2011).
Welke invloed heeft leefstijl?
Leefstijl is nooit de enige verklaring voor mentale gezondheid, omdat ook biologische aanleg, sociale omstandigheden, ziekte, eerdere ervaringen en werkomstandigheden een rol spelen (Harvey et al., 2017; Singh et al., 2023). Leefstijl kan wel beïnvloeden hoeveel energie iemand beschikbaar heeft en hoe goed iemand herstelt (De Nys et al., 2022; Palmer et al., 2024).
De relatie werkt vaak in twee richtingen. Langdurige spanning kan gezonde keuzes moeilijker maken, terwijl slechtere slaap, minder beweging en ongunstig middelengebruik het herstel verder kunnen bemoeilijken (Palmer et al., 2024; Taylor et al., 2021).
Slaap
Experimenteel en meta-analytisch onderzoek laat zien dat slaapverlies positieve emoties vermindert en angst, prikkelbaarheid en problemen met emotieregulatie kan vergroten (Palmer et al., 2024; Tomaso et al., 2021). Deze signalen zijn niet specifiek voor overspanning en kunnen ook andere oorzaken hebben (Verschuren et al., 2011).
Beweging
Prospectieve meta-analyses laten zien dat lichamelijke activiteit samenhangt met een lager risico op depressie (Pearce et al., 2022; Schuch et al., 2018). Beweeginterventies verminderen depressieve klachten, angst en psychologische spanning gemiddeld bij uiteenlopende volwassen populaties, al verschillen de effecten tussen personen en onderzoeken (Singh et al., 2023).
Roken, alcohol en voeding
Stoppen met roken hangt gemiddeld samen met verbeteringen in angst, depressieve klachten, stress en psychologische kwaliteit van leven, al komt een deel van het bewijs uit observationele studies (Taylor et al., 2021). Roken moet niet als simpele oorzaak van overspanning worden gepresenteerd, omdat mensen onder spanning ook meer kunnen gaan roken (Taylor et al., 2021).
Alcohol kan de inslaaptijd tijdelijk verkorten, maar verstoort vervolgens onderdelen van de slaaparchitectuur en slaapcontinuïteit (Gardiner et al., 2025; He et al., 2019). Voedingsinterventies kunnen depressieve symptomen gemiddeld enigszins verminderen, terwijl de resultaten voor angst minder duidelijk zijn (Firth et al., 2019).
Lees voor meer verdieping de PowerVita-artikelen over roken en gezondheid, alcohol en gezondheid en de artikelen binnen Voeding.
Wat zegt de wetenschap over krachttraining?
Het sterkste bewijs voor de mentale effecten van krachttraining heeft betrekking op depressieve en angstige klachten. Dat bewijs mag niet rechtstreeks worden gelijkgesteld aan bewijs voor het voorkomen van overspanning op de werkvloer (Gordon et al., 2017, 2018; Gunawan et al., 2025).
Een meta-analyse van 33 gerandomiseerde onderzoeken met 1.877 deelnemers vond dat krachttraining depressieve symptomen gemiddeld significant verminderde, met een middelgroot effect (Gordon et al., 2018). De effecten werden gevonden bij gezonde volwassenen en mensen met lichamelijke of psychische aandoeningen (Gordon et al., 2018).
De vermindering hing niet noodzakelijk samen met een grote toename in gemeten spierkracht (Gordon et al., 2018). De onderzoeken verschilden echter sterk en strengere studies vonden gemiddeld kleinere effecten, waardoor voorspellingen voor één individu onzeker blijven (Gordon et al., 2018).
Een meta-analyse naar angst vond een klein maar significant gemiddeld effect van krachttraining (Gordon et al., 2017). Een gerandomiseerd onderzoek bij jongvolwassenen met verhoogde angst en zorgen vond eveneens betekenisvolle verbeteringen na een begeleid krachttrainingsprogramma, maar de kleine en specifieke onderzoeksgroep beperkt de generaliseerbaarheid (Gordon et al., 2021).
Een netwerkmeta-analyse uit 2024 concludeerde eveneens dat krachttraining en andere bewegingsvormen depressieve symptomen kunnen verminderen, maar de zekerheid van het bewijs verschilde per vergelijking (Noetel et al., 2024).
Krachttraining kan dus een zinvol ondersteunend middel voor mentale gezondheid zijn, maar vormt geen gegarandeerde behandeling of universele bescherming tegen overspanning (Gordon et al., 2017, 2018; Noetel et al., 2024).
Wat krachttraining wel en niet kan doen
Tijdens krachttraining verschuift de aandacht naar techniek, ademhaling, inspanning en herhalingen. Dat kan tijdelijk afstand geven van werkgedachten, maar de precieze bijdrage van dit mechanisme is nog niet volledig vastgesteld (Gordon et al., 2018; Noetel et al., 2024).
Regelmatige fysieke activiteit en fitheid kunnen mogelijk bepaalde reacties op acute psychosociale stress beïnvloeden. Een systematische review vond op sommige stressmaten gunstigere reacties bij actievere of fittere mensen, maar de resultaten waren niet voor alle uitkomsten consistent (Mücke et al., 2018).
Een review uit 2024 vond dat één bewegingssessie voorafgaand aan een stressor gemiddeld bepaalde cortisol- en bloeddrukreacties verminderde, terwijl effecten op hartslag en ervaren spanning minder consistent waren (Morava et al., 2024). Deze onderzoeken bewijzen niet dat krachttraining iemand automatisch bestand maakt tegen conflicten, onrechtvaardigheid of slechte leiding (Morava et al., 2024).
Voor werkgerelateerde uitkomsten is het beeld gemengd. Een review die specifiek naar fysieke activiteit en ervaren werkstress keek, vond een klein effect dat statistisch niet overtuigend was (Gunawan et al., 2025).
Een grotere meta-analyse van tachtig gerandomiseerde werkplekinterventies vond kleine tot middelgrote gunstige effecten op mentale en lichamelijke klachten en bepaalde organisatorische uitkomsten (Nath et al., 2025). De interventies bestonden uit uiteenlopende vormen van beweging en niet uitsluitend uit krachttraining (Nath et al., 2025).
Krachttraining kan dus je algemene basis ondersteunen, maar geen onduidelijke taakverdeling, sociale onveiligheid of structurele overbelasting oplossen (Nath et al., 2025; Van der Molen et al., 2020).
Mijn persoonlijke ervaring
Dit gedeelte beschrijft mijn eigen ervaring en visie. Het is geen wetenschappelijke conclusie en hoeft niet voor iedereen hetzelfde te werken.
Van nature ben ik een rustig persoon. Ik heb vrijwel nooit ruzie en probeer conflicten niet groter te maken dan nodig is. Toch heb ik in het verleden ook momenten gehad waarop ik sneller geïrriteerd was of langer in een negatieve stemming bleef hangen.
Ik sport al lange tijd, maar sinds ik een vaste routine heb opgebouwd met krachttraining, voldoende beweging en voeding die bij mijn doelen past, ervaar ik meer lichamelijke en mentale stabiliteit. Ik denk niet dat dit uitsluitend door training komt. Mijn karakter, overtuigingen en manier van omgaan met verantwoordelijkheden spelen eveneens een rol.
Trainen voelt voor mij meestal niet als een opoffering. Het is een moment voor mezelf waarop mijn aandacht niet bij collega’s, sociale verwachtingen of problemen van anderen ligt. Ik ben bezig met mijn uitvoering, ademhaling, herhalingen en het doel van de training.
Die inspanning geeft mij voldoening. Voor mij is trainen niet alleen lichamelijke inspanning, maar ook een afgebakend moment waarin ik mijn eigen ruimte heb. Ik hoef dan niemand te overtuigen, geen problemen van anderen op te lossen en niet voortdurend op prikkels uit mijn omgeving te reageren.
Goed eten, niet roken en geen alcohol drinken passen voor mij binnen dezelfde basis. Ik ervaar mijn lichaam en geest niet als twee volledig losse onderdelen. Wanneer ik mijn lichaam goed onderhoud, voel ik mij meestal energieker en helderder, zonder daarmee te zeggen dat een fit lichaam automatisch geluk garandeert.
Ik probeer daarnaast mijn eigen werk goed uit te voeren, maar niet voortdurend te controleren of iedere collega even hard werkt. Wanneer iemand minder inzet toont, is dat niet automatisch mijn taak om op te lossen.
Ik ben geen leidinggevende en mij is niet gevraagd om die rol op mij te nemen. Wanneer ik mij verantwoordelijk maak voor de inzet, fouten en stemming van iedereen om mij heen, creëer ik vooral frustratie voor mezelf.
Mijn instelling is daarom:
Doe je eigen werk zo goed mogelijk, maar draag niet automatisch de verantwoordelijkheid voor het gedrag van iedereen om je heen.
Ik probeer mensen vriendelijk te behandelen, maar heb geleerd dat ik niet iedere negatieve stemming hoef op te lossen. Je kunt begrip tonen zonder de psycholoog, opvoeder of redder van iemand anders te worden.
Afstand nemen betekent voor mij niet dat je iemand afwijst. Het betekent dat je bewaakt hoeveel negativiteit je opneemt en dat je niet iedere zinloze discussie aangaat. Ik kan iemand groeten, respectvol behandelen en zo nodig helpen, zonder zijn stemming of levenshouding als mijn verantwoordelijkheid te zien.
Vrijheid en persoonlijke ruimte zijn voor mij belangrijk. Wanneer ik een afspraak maak, houd ik mij eraan, maar ik voel mij niet verplicht om aan iedere sociale verwachting mee te doen.
Mijn manier van leven is geen universele oplossing en iemand kan gezond leven en toch overspannen raken. Mijn persoonlijke ervaring is wel dat krachttraining, bewust eten, niet roken, niet drinken en duidelijke grenzen samen een sterke basis vormen.
Wanneer training extra belasting wordt
Training is een lichamelijke belasting die herstel vereist. Het resultaat wordt mede bepaald door de combinatie van trainingsbelasting, slaap, voeding en beschikbare hersteltijd (De Nys et al., 2022).
Wanneer iemand ernstig vermoeid is, slecht slaapt en iedere training maximaal uitvoert, kan een zwaar programma de totale belasting verhogen. Verminderde prestaties, aanhoudende vermoeidheid en afnemende motivatie kunnen erop wijzen dat belasting en herstel niet goed aansluiten, maar deze signalen zijn niet specifiek (De Nys et al., 2022).
Tijdens een stressvolle periode kan het verstandig zijn om trainingsvolume of intensiteit tijdelijk aan te passen. Er bestaat geen universeel krachttrainingsprotocol voor overspanning, waardoor individuele belastbaarheid en zo nodig professionele begeleiding leidend moeten zijn (Verschuren et al., 2011).
Bewegen hoeft niet volledig te stoppen, maar moet haalbaar blijven en geen nieuwe bron van dwang of uitputting worden (Singh et al., 2023).
Wat kun je zelf doen?
Regelmatige beweging kan mentale gezondheid ondersteunen, ook wanneer iemand nog niet aan de volledige beweegrichtlijnen voldoet (Pearce et al., 2022). Kies daarom een routine die haalbaar blijft en pas belasting aan wanneer herstel duidelijk tekortschiet (De Nys et al., 2022; Singh et al., 2023).
Bescherm daarnaast je slaap, omdat slaapverlies stemming, angst en emotieregulatie kan beïnvloeden (Palmer et al., 2024; Tomaso et al., 2021). Aanhoudende slaapproblemen verdienen professionele beoordeling wanneer zij het functioneren beïnvloeden (Verschuren et al., 2011).
Maak onderscheid tussen betrokkenheid en verantwoordelijkheid. Duidelijkheid over rollen, invloed en verwachtingen hangt samen met mentale gezondheid op het werk (Harvey et al., 2017; Van Veen et al., 2023).
Bespreek oplopende klachten vroeg met een leidinggevende, vertrouwenspersoon, huisarts of bedrijfsarts. Vroege beoordeling helpt om klachten, functioneren en werkfactoren in samenhang te bekijken (Verschuren et al., 2011).
De rol van werkgevers en leidinggevenden
Werkgevers en leidinggevenden hebben invloed op taakeisen, rolverdeling, steun, autonomie, sociale veiligheid en organisatorische rechtvaardigheid. Deze factoren hangen samen met stressgerelateerde psychische aandoeningen en depressieve klachten (Harvey et al., 2017; Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
Goede leiding hoeft niet te betekenen dat iedere handeling wordt gecontroleerd. Duidelijke doelen, heldere verantwoordelijkheden, een bereikbaar aanspreekpunt en tijdige feedback kunnen autonomie ondersteunen zonder medewerkers aan hun lot over te laten (Harvey et al., 2017; Van Veen et al., 2023).
Een leidinggevende moet zowel werknemers aanspreken die structureel taken laten liggen als werknemers begrenzen die steeds meer verantwoordelijkheid naar zich toetrekken. Het doel is een betere balans tussen inzet, invloed en verwachtingen (Van der Molen et al., 2020).
Veranderingen zoals toenemende prikkelbaarheid, terugtrekking, kwaliteitsverlies of voortdurend overwerken kunnen aanleiding zijn voor een vroeg en feitelijk gesprek, maar zijn op zichzelf geen diagnose (Verschuren et al., 2011). In zo’n gesprek kunnen zorg voor de medewerker en duidelijke afspraken over functioneren naast elkaar bestaan (Verschuren et al., 2011).
Individuele interventies zoals beweging, stressmanagement en digitale ondersteuning kunnen klachten verminderen, maar vervangen geen structurele verbetering van ongezonde arbeidsomstandigheden (Nath et al., 2025; Stratton et al., 2022; Tamminga et al., 2023).
How are you currently experiencing your work and recovery?
Curious about how much strain you are currently experiencing and which area may deserve the most attention? Take the short PowerVita Work Strain and Recovery Check.
Answer twelve questions about tension, recovery, personal boundaries and daily functioning. You will immediately receive a work-strain score from 0 to 10 and an overview of the areas that stand out most within this self-reflection.
12 questions · about 2 minutes · immediate result
Take the Work Strain and Recovery Check
This PowerVita check is intended for self-reflection. The result is not a medical diagnosis.
Table of contents
- In brief
- Work pressure is more than simply having a lot to do
- What is overstrain?
- Demands and capacity
- How does lifestyle matter?
- What does science say about resistance training?
- What resistance training can and cannot do
- My personal experience
- When training becomes an additional burden
- What can you do yourself?
- The role of employers and managers
- PowerVita Work Strain and Recovery Check
In brief
Work pressure can be associated not only with pace, but also with unclear roles, insufficient support, low organizational justice and a poor balance between effort and reward (Harvey et al., 2017; Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
Dutch guidelines characterize overstrain by multiple stress symptoms, loss of control and clearly reduced functioning (Verschuren et al., 2011).
Sleep loss can adversely affect mood and emotional regulation, while regular physical activity can reduce depressive, anxiety and general distress symptoms on average (Palmer et al., 2024; Singh et al., 2023; Tomaso et al., 2021).
Resistance training can reduce depressive and anxiety symptoms, but direct evidence that it prevents work stress or overstrain specifically is less convincing (Gordon et al., 2017, 2018; Gunawan et al., 2025).
A healthy lifestyle may therefore be a protective factor, but it is not a substitute for healthy working conditions or professional support (Nath et al., 2025; Verschuren et al., 2011).
Work pressure is more than simply having a lot to do
High job demands are among the psychosocial work factors most clearly associated with stress-related mental disorders (Van der Molen et al., 2020). Psychological strain can nevertheless arise in a workplace that looks free and calm from the outside.
Low organizational justice, an unfavorable balance between effort and reward and unclear roles are also associated with stress-related symptoms and depressive disorders (Harvey et al., 2017; Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
Freedom is not the same as a complete absence of management. Autonomy is most beneficial when employees have influence over how they work while also knowing which outcomes, boundaries and responsibilities apply (Harvey et al., 2017; Van Veen et al., 2023).
When those boundaries are missing, one employee may continually take on more responsibility while another takes less initiative. Differences in perceived effort and fairness can then increase irritation and mental strain (Van der Molen et al., 2020).
An employee may, for example, begin to feel responsible for the entire schedule, colleagues' mistakes or work that does not formally belong to their role. Persistent overcommitment and an unfavorable effort-reward balance are associated with psychological symptoms and exhaustion (Mikkelsen et al., 2021; Van der Molen et al., 2020).
A working day therefore does not have to be continuously hectic to become burdensome. Uncertainty, low control and the absence of a clear point of contact can also produce prolonged strain (Harvey et al., 2017; Van Veen et al., 2023).
What is overstrain?
Overstrain is more than a busy week, tiredness or temporarily not feeling motivated at work. The Dutch multidisciplinary guideline describes overstrain as a combination of several stress symptoms, loss of control and meaningful impairment in social or occupational roles (Verschuren et al., 2011).
Possible symptoms include fatigue, restless sleep, irritability, difficulty tolerating noise or crowds, emotional instability, rumination, feeling rushed and concentration problems (Verschuren et al., 2011). In addition, the person experiences that their usual ways of dealing with problems no longer work adequately (Verschuren et al., 2011).
Dissatisfaction, a negative mood or reduced motivation alone is therefore not enough to establish overstrain. Job dissatisfaction, conflict and private-life problems can, however, contribute to an accumulation of demands (Harvey et al., 2017; Verschuren et al., 2011).
You cannot reliably determine from a colleague's behavior whether that person is truly overstrained. A general practitioner, psychologist or occupational physician evaluates symptoms, loss of control, functioning and possible alternative explanations together (Verschuren et al., 2011).
The PowerVita article What is overstrain and how can you recognize it? explains in more detail how overstrain differs from ordinary stress, job dissatisfaction, depression and burnout.
Demands and capacity
The distinction between demands and capacity is a practical model for understanding why people respond differently to the same workplace. It is not an exact medical formula, but it is consistent with research in which demands, resources, coping and context are assessed together (Harvey et al., 2017; Verschuren et al., 2011).
Demands include factors that require energy, such as workload, ambiguity, conflict, financial concerns, caregiving and physical symptoms (Verschuren et al., 2011). Capacity includes resources such as sleep, physical health, social support, influence, clear boundaries and appropriate help (Harvey et al., 2017; Verschuren et al., 2011).
Two people in the same role may therefore respond differently. One person may sleep well and detach from work easily, while another combines the same job with private worries, sleep problems or a strong sense of responsibility (Verschuren et al., 2011).
When demands remain greater than the available recovery opportunities for a prolonged period, fatigue, irritability, rumination and concentration difficulties may increase (Palmer et al., 2024; Verschuren et al., 2011).
How does lifestyle matter?
Lifestyle is never the sole explanation for mental health, because biological predisposition, social conditions, illness, previous experiences and working conditions also play a role (Harvey et al., 2017; Singh et al., 2023). Lifestyle can, however, influence how much energy someone has available and how well they recover (De Nys et al., 2022; Palmer et al., 2024).
The relationship often works in both directions. Prolonged strain can make healthy choices more difficult, while poorer sleep, less movement and unfavorable substance use may further hinder recovery (Palmer et al., 2024; Taylor et al., 2021).
Sleep
Experimental and meta-analytic research shows that sleep loss reduces positive emotion and can increase anxiety, irritability and problems with emotional regulation (Palmer et al., 2024; Tomaso et al., 2021). These signs are not specific to overstrain and may have other causes (Verschuren et al., 2011).
Physical activity
Prospective meta-analyses show that physical activity is associated with a lower risk of depression (Pearce et al., 2022; Schuch et al., 2018). Exercise interventions reduce depressive symptoms, anxiety and psychological distress on average across various adult populations, although effects differ between people and studies (Singh et al., 2023).
Smoking, alcohol and nutrition
Smoking cessation is associated on average with improvements in anxiety, depressive symptoms, stress and psychological quality of life, although part of the evidence comes from observational studies (Taylor et al., 2021). Smoking should not be presented as a simple cause of overstrain, because people may also smoke more when they are under strain (Taylor et al., 2021).
Alcohol may temporarily shorten sleep-onset time, but subsequently disrupts elements of sleep architecture and sleep continuity (Gardiner et al., 2025; He et al., 2019). Dietary interventions can modestly reduce depressive symptoms on average, while findings for anxiety are less clear (Firth et al., 2019).
For more detail, read the PowerVita articles on smoking and health, alcohol and health and the articles in Nutrition.
What does science say about resistance training?
The strongest evidence for the mental effects of resistance training concerns depressive and anxiety symptoms. That evidence should not be treated as direct proof that resistance training prevents overstrain at work (Gordon et al., 2017, 2018; Gunawan et al., 2025).
A meta-analysis of 33 randomized trials involving 1,877 participants found that resistance training significantly reduced depressive symptoms on average, with a moderate effect size (Gordon et al., 2018). Effects were observed in healthy adults and in people with physical or psychological conditions (Gordon et al., 2018).
The reduction was not necessarily related to a large increase in measured muscular strength (Gordon et al., 2018). The studies were highly heterogeneous, however, and more rigorous studies found smaller average effects, which makes predictions for an individual uncertain (Gordon et al., 2018).
A meta-analysis on anxiety found a small but significant average effect of resistance training (Gordon et al., 2017). A randomized trial among young adults with elevated anxiety and worry also found meaningful improvements after a supervised resistance-training program, although the small and specific sample limits generalizability (Gordon et al., 2021).
A 2024 network meta-analysis likewise concluded that resistance training and other forms of exercise can reduce depressive symptoms, although certainty of evidence varied between comparisons (Noetel et al., 2024).
Resistance training can therefore be a useful supportive tool for mental health, but it is not a guaranteed treatment or universal protection against overstrain (Gordon et al., 2017, 2018; Noetel et al., 2024).
What resistance training can and cannot do
During resistance training, attention shifts toward technique, breathing, effort and repetitions. This may temporarily create distance from thoughts about work, but the precise contribution of this mechanism has not yet been fully established (Gordon et al., 2018; Noetel et al., 2024).
Regular physical activity and fitness may influence some responses to acute psychosocial stress. A systematic review found more favorable responses on certain stress measures among more active or fitter people, but findings were not consistent across all outcomes (Mücke et al., 2018).
A 2024 review found that a single exercise session performed before a stressor reduced certain cortisol and blood-pressure responses on average, while effects on heart rate and perceived stress were less consistent (Morava et al., 2024). These studies do not prove that resistance training automatically makes someone resistant to conflict, unfairness or poor management (Morava et al., 2024).
The picture for work-related outcomes is mixed. A review specifically examining physical activity and perceived work stress found a small effect that was not statistically convincing (Gunawan et al., 2025).
A larger meta-analysis of eighty randomized workplace interventions found small-to-moderate favorable effects on mental and physical symptoms and some organizational outcomes (Nath et al., 2025). The interventions included various forms of physical activity and were not limited to resistance training (Nath et al., 2025).
Resistance training can therefore support your general foundation, but it cannot resolve unclear task allocation, social unsafety or structural overload (Nath et al., 2025; Van der Molen et al., 2020).
My personal experience
This section describes my own experience and perspective. It is not a scientific conclusion and does not have to work the same way for everyone.
I am naturally a calm person. I almost never argue and try not to make conflicts larger than necessary. Even so, I have also had periods in the past when I became irritated more quickly or remained in a negative mood for longer.
I have exercised for a long time, but since building a consistent routine around resistance training, sufficient movement and nutrition that suits my goals, I experience greater physical and mental stability. I do not think this is caused by training alone. My character, beliefs and way of dealing with responsibility also play a part.
Training generally does not feel like a sacrifice to me. It is time for myself, when my attention is not on colleagues, social expectations or other people's problems. I focus on execution, breathing, repetitions and the goal of the session.
That effort gives me satisfaction. For me, training is not only physical exertion but also a clearly defined period in which I have my own space. I do not have to convince anyone, solve other people's problems or continuously respond to stimuli around me.
Eating well, not smoking and not drinking alcohol fit into the same foundation for me. I do not experience body and mind as two completely separate parts. When I take good care of my body, I usually feel more energetic and clear-headed, without claiming that a fit body automatically guarantees happiness.
I also try to perform my own work well without constantly monitoring whether every colleague works equally hard. When someone shows less effort, it is not automatically my responsibility to solve that.
I am not a manager and I have not been asked to take on that role. If I make myself responsible for the effort, mistakes and mood of everyone around me, I mainly create frustration for myself.
My attitude is therefore:
Do your own work as well as possible, but do not automatically carry responsibility for the behavior of everyone around you.
I try to treat people kindly, but I have learned that I do not have to solve every negative mood. You can show understanding without becoming someone else's psychologist, parent or rescuer.
Creating distance does not mean rejecting someone. To me, it means protecting how much negativity I absorb and not entering every pointless discussion. I can greet someone, treat them respectfully and help when appropriate without making their mood or outlook on life my responsibility.
Freedom and personal space matter to me. When I make an agreement, I keep it, but I do not feel obliged to take part in every social expectation.
My way of living is not a universal solution, and someone can live healthily and still become overstrained. My personal experience is that resistance training, conscious eating, not smoking, not drinking and clear boundaries together create a strong foundation.
When training becomes an additional burden
Training is a physical load that requires recovery. The result is partly determined by the combination of training load, sleep, nutrition and available recovery time (De Nys et al., 2022).
When someone is severely fatigued, sleeping poorly and performing every session at maximum intensity, a heavy program can increase total load. Reduced performance, persistent fatigue and declining motivation may indicate that load and recovery are not well matched, but these signs are not specific (De Nys et al., 2022).
During a stressful period, reducing volume or intensity, choosing shorter sessions or temporarily prioritizing walking and lighter movement may be more appropriate than forcing the normal program. The appropriate choice depends on symptoms, training background and health status (De Nys et al., 2022; Singh et al., 2023).
Exercise should support recovery rather than become another obligation with which someone judges themselves. When someone cannot recover from normal activity or functioning is clearly deteriorating, medical or occupational-health assessment is more important than increasing training discipline (Verschuren et al., 2011).
What can you do yourself?
No single strategy prevents all work stress or overstrain. The most realistic approach combines healthier working conditions, appropriate recovery, personal boundaries and timely support (Nath et al., 2025; Verschuren et al., 2011).
Start by describing the source of the strain as concretely as possible. Distinguish between job demands, unclear expectations, conflict, private-life demands, sleep problems and responsibilities that you have gradually taken on without a clear agreement (Harvey et al., 2017; Verschuren et al., 2011).
Then distinguish between what you can influence, what you can raise with a manager and what does not belong to your responsibility. Greater clarity about roles and priorities can reduce unnecessary ambiguity and role stress (Harvey et al., 2017; Van Veen et al., 2023).
Protect the basics of recovery. Sleep, regular movement and nourishing food do not solve structural work problems, but they can support energy, mood and mental health (Firth et al., 2019; Palmer et al., 2024; Singh et al., 2023).
Choose a training load that fits the rest of your week. A manageable session that you recover from is more useful than repeatedly forcing maximal training during a period of severe fatigue (De Nys et al., 2022).
Discuss persistent symptoms or loss of functioning in time. Dutch guidance on overstrain emphasizes active recovery, problem solving and gradual resumption of roles rather than waiting passively until every symptom disappears (Verschuren et al., 2011).
The role of employers and managers
Employers and managers influence the psychosocial work environment through workload, role clarity, support, fairness and expectations (Harvey et al., 2017; Van der Molen et al., 2020).
Changes such as increasing irritability, withdrawal, loss of quality or persistent overworking can be a reason for an early and factual conversation, but are not a diagnosis in themselves (Verschuren et al., 2011). Concern for the employee and clear agreements about functioning can exist alongside each other in that conversation (Verschuren et al., 2011).
Individual interventions such as exercise, stress management and digital support can reduce symptoms, but they do not replace structural improvement of unhealthy working conditions (Nath et al., 2025; Stratton et al., 2022; Tamminga et al., 2023).
PowerVita Werkspanning- en Herstelcheck
Hoe ervaar jij momenteel de combinatie van werk, herstel en persoonlijke grenzen? Beantwoord de vragen op basis van de afgelopen twee weken.
De thema’s in deze check sluiten aan bij onderzoek naar spanning, herstel, ervaren controle, rolverdeling en functioneren, maar de samengestelde score is niet gevalideerd (Harvey et al., 2017; Van der Molen et al., 2020; Verschuren et al., 2011).
PowerVita Work Strain and Recovery Check
How are you currently experiencing the combination of work, recovery and personal boundaries? Answer the questions based on the past two weeks.
The themes in this check correspond with research on tension, recovery, perceived control, role allocation and functioning, but the combined score has not been validated (Harvey et al., 2017; Van der Molen et al., 2020; Verschuren et al., 2011).
Conclusie
Meta-analyses laten zien dat krachttraining depressieve en angstige klachten gemiddeld kan verminderen (Gordon et al., 2017, 2018). Beweging kan daarnaast bepaalde stressreacties en mentale klachten op of rondom de werkplek beïnvloeden, maar de resultaten zijn niet in ieder onderzoek hetzelfde (Gunawan et al., 2025; Morava et al., 2024; Nath et al., 2025).
Het is daarom aannemelijk dat krachttraining de mentale en lichamelijke basis kan ondersteunen waarmee iemand spanning verwerkt. Het is niet bewezen dat krachttraining op zichzelf overspanning voorkomt, en structurele problemen op het werk blijven een afzonderlijke verantwoordelijkheid (Gunawan et al., 2025; Van der Molen et al., 2020).
De sterkste aanpak richt zich tegelijk op het verminderen van onnodige draaglast en het versterken van herstel, gezondheid en persoonlijke grenzen (Nath et al., 2025; Verschuren et al., 2011).
Werk aan de bron van de spanning én versterk de basis waarmee je die spanning verwerkt.
Deel dit artikel
Ken je iemand die veel spanning op het werk ervaart, moeite heeft om het werk los te laten of benieuwd is wat leefstijl en krachttraining kunnen betekenen? Deel dit artikel.
Lees ook
- Wat is overspanning en hoe herken je het? — over het verschil tussen gewone stress, werkontevredenheid, overspanning en burn-out.
- Wat is een goede leefstijl? — over beweging, slaap, voeding, herstel, gewoonten en levenskwaliteit.
- Roken en gezondheid — over de invloed van roken en nicotine op gezondheid, conditie en herstel.
- Alcohol en gezondheid — over alcohol, slaap, herstel en gezondheid.
- Bekijk alle artikelen over voeding — voor verdieping over calorieën, eiwitten, voedingskeuzes en eetpatronen.
Conclusion
Meta-analyses show that resistance training can reduce depressive and anxiety symptoms on average (Gordon et al., 2017, 2018). Physical activity may also influence some stress responses and mental symptoms in or around the workplace, but findings are not identical across studies (Gunawan et al., 2025; Morava et al., 2024; Nath et al., 2025).
It is therefore plausible that resistance training supports the physical and mental foundation with which someone processes strain. It has not been proven that resistance training alone prevents overstrain, and structural workplace problems remain a separate responsibility (Gunawan et al., 2025; Van der Molen et al., 2020).
The strongest approach simultaneously reduces unnecessary demands and strengthens recovery, health and personal boundaries (Nath et al., 2025; Verschuren et al., 2011).
Address the source of the strain and strengthen the foundation with which you process it.
Read next
- What is overstrain and how can you recognize it? — about the difference between ordinary stress, job dissatisfaction, overstrain and burnout.
- What is a healthy lifestyle? — about movement, sleep, nutrition, recovery, habits and quality of life.
- Smoking and health — about how smoking and nicotine affect health, fitness and recovery.
- Alcohol and health — about alcohol, sleep, recovery and health.
- View all nutrition articles — for more detail on calories, protein, food choices and eating patterns.
ReferentiesReferences
- De Nys, L., Anderson, K., Ofosu, E. F., Ryde, G. C., Connelly, J., & Whittaker, A. C. (2022). The effects of physical activity on cortisol and sleep: A systematic review and meta-analysis. Psychoneuroendocrinology, 143, 105843. Open source
- Firth, J., Marx, W., Dash, S., Carney, R., Teasdale, S. B., Solmi, M., Stubbs, B., Schuch, F. B., Carvalho, A. F., Jacka, F., & Sarris, J. (2019). The effects of dietary improvement on symptoms of depression and anxiety: A meta-analysis of randomized controlled trials. Psychosomatic Medicine, 81(3), 265–280. Open source
- Gardiner, C., Weakley, J., Burke, L. M., Roach, G. D., Sargent, C., Maniar, N., Huynh, M., Miller, D. J., Townshend, A., & Halson, S. L. (2025). The effect of alcohol on subsequent sleep in healthy adults: A systematic review and meta-analysis. Sleep Medicine Reviews, 80, 102030. Open source
- Gordon, B. R., McDowell, C. P., Hallgren, M., Meyer, J. D., Lyons, M., & Herring, M. P. (2018). Association of efficacy of resistance exercise training with depressive symptoms: Meta-analysis and meta-regression analysis of randomized clinical trials. JAMA Psychiatry, 75(6), 566–576. Open source
- Gordon, B. R., McDowell, C. P., Lyons, M., & Herring, M. P. (2017). The effects of resistance exercise training on anxiety: A meta-analysis and meta-regression analysis of randomized controlled trials. Sports Medicine, 47(12), 2521–2532. Open source
- Gordon, B. R., McDowell, C. P., Lyons, M., & Herring, M. P. (2021). Resistance exercise training among young adults with analogue generalized anxiety disorder. Journal of Affective Disorders, 281, 153–159. Open source
- Gunawan, Y. A., Suen, M.-W., Denny, H. M., & Restya, W. P. D. (2025). Alleviating work stress with physical activity: A comprehensive review. Work, 82(1), 35–45. Open source
- Harvey, S. B., Modini, M., Joyce, S., Milligan-Saville, J. S., Tan, L., Mykletun, A., Bryant, R. A., Christensen, H., & Mitchell, P. B. (2017). Can work make you mentally ill? A systematic meta-review of work-related risk factors for common mental health problems. Occupational and Environmental Medicine, 74(4), 301–310. Open source
- He, S., Hasler, B. P., & Chakravorty, S. (2019). Alcohol and sleep-related problems. Current Opinion in Psychology, 30, 117–122. Open source
- Mikkelsen, S., Coggon, D., Andersen, J. H., Casey, P., Flachs, E. M., Kolstad, H. A., Mors, O., & Bonde, J. P. (2021). Are depressive disorders caused by psychosocial stressors at work? A systematic review with meta-analysis. European Journal of Epidemiology, 36(5), 479–496. Open source
- Morava, A., Dillon, K., Sui, W., Alushaj, E., & Prapavessis, H. (2024). The effects of acute exercise on stress reactivity assessed via a multidimensional approach: A systematic review. Journal of Behavioral Medicine, 47(4), 545–565. Open source
- Mücke, M., Ludyga, S., Colledge, F., & Gerber, M. (2018). Influence of regular physical activity and fitness on stress reactivity as measured with the Trier Social Stress Test protocol: A systematic review. Sports Medicine, 48(11), 2607–2622. Open source
- Nath, A., Schimmelpfennig, S., Kreienbaum, C., & Konradt, U. (2025). Move to improve: Meta-analysis of workplace physical activity interventions. Journal of Occupational Health Psychology, 30(3), 176–198. Open source
- Noetel, M., Sanders, T., Gallardo-Gómez, D., Taylor, P., del Pozo Cruz, B., van den Hoek, D., Smith, J. J., Mahoney, J., Spathis, J., Moresi, M., Pagano, R., Pagano, L., Vasconcellos, R., Arnott, H., Varley, B., Parker, P., Biddle, S., & Lonsdale, C. (2024). Effect of exercise for depression: Systematic review and network meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ, 384, e075847. Open source
- Palmer, C. A., Bower, J. L., Cho, K. W., Clementi, M. A., Lau, S., Oosterhoff, B., & Alfano, C. A. (2024). Sleep loss and emotion: A systematic review and meta-analysis of over 50 years of experimental research. Psychological Bulletin, 150(4), 440–463. Open source
- Pearce, M., Garcia, L., Abbas, A., Strain, T., Schuch, F. B., Golubic, R., Kelly, P., Khan, S., Utukuri, M., Laird, Y., Mok, A., Smith, A., Tainio, M., Brage, S., & Woodcock, J. (2022). Association between physical activity and risk of depression: A systematic review and meta-analysis. JAMA Psychiatry, 79(6), 550–559. Open source
- Schuch, F. B., Vancampfort, D., Firth, J., Rosenbaum, S., Ward, P. B., Silva, E. S., Hallgren, M., Ponce De Leon, A., Dunn, A. L., Deslandes, A. C., Fleck, M. P., Carvalho, A. F., & Stubbs, B. (2018). Physical activity and incident depression: A meta-analysis of prospective cohort studies. American Journal of Psychiatry, 175(7), 631–648. Open source
- Singh, B., Olds, T., Curtis, R., Dumuid, D., Virgara, R., Watson, A., Szeto, K., O’Connor, E., Ferguson, T., Eglitis, E., Miatke, A., Simpson, C. E. M., & Maher, C. (2023). Effectiveness of physical activity interventions for improving depression, anxiety and distress: An overview of systematic reviews. British Journal of Sports Medicine, 57(18), 1203–1209. Open source
- Stratton, E., Lampit, A., Choi, I., Malmberg Gavelin, H., Aji, M., Taylor, J., Calvo, R. A., Harvey, S. B., & Glozier, N. (2022). Trends in effectiveness of organizational eHealth interventions in addressing employee mental health: Systematic review and meta-analysis. Journal of Medical Internet Research, 24(9), e37776. Open source
- Tamminga, S. J., Emal, L. M., Boschman, J. S., Levasseur, A., Thota, A., Ruotsalainen, J. H., Schelvis, R. M. C., Nieuwenhuijsen, K., & van der Molen, H. F. (2023). Individual-level interventions for reducing occupational stress in healthcare workers. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2023(5), CD002892. Open source
- Taylor, G. M. J., Lindson, N., Farley, A., Leinberger-Jabari, A., Sawyer, K., te Water Naudé, R., Theodoulou, A., King, N., Burke, C., & Aveyard, P. (2021). Smoking cessation for improving mental health. Cochrane Database of Systematic Reviews, 2021(3), CD013522. Open source
- Tomaso, C. C., Johnson, A. B., & Nelson, T. D. (2021). The effect of sleep deprivation and restriction on mood, emotion, and emotion regulation: Three meta-analyses in one. Sleep, 44(6), zsaa289. Open source
- Van der Molen, H. F., Nieuwenhuijsen, K., Frings-Dresen, M. H. W., & de Groene, G. (2020). Work-related psychosocial risk factors for stress-related mental disorders: An updated systematic review and meta-analysis. BMJ Open, 10(7), e034849. Open source
- Van Veen, M., Oude Hengel, K. M., Schelvis, R. M. C., Bongers, P. M., Ket, J. C. F., van der Beek, A. J., & Boot, C. R. L. (2023). Psychosocial work factors affecting mental health of young workers: A systematic review. International Archives of Occupational and Environmental Health, 96(1), 57–75. Open source
- Verschuren, C. M., Nauta, A. P., Bastiaanssen, M. H. H., Terluin, B., Vendrig, A. A., Verbraak, M. J. P. M., Flikweert, S., Vriezen, J. A., van Zanten-Przybysz, I., & Loo, M. A. J. M. (2011). Eén lijn in de eerste lijn bij overspanning en burnout: Multidisciplinaire richtlijn overspanning en burnout voor eerstelijns professionals. LVE, NHG, & NVAB.