Wordt de mens zwak door gemak?

We leven in een tijd waarin alles zich ontwikkelt. Technologie gaat vooruit. AI neemt steeds meer taken over. Dingen worden makkelijker, sneller en efficiënter. En ergens is dat bijzonder. Dat ik hier zit en kan praten met AI, zoals ChatGPT, en dat het gewoon antwoord geeft alsof je met iemand praat… dat is eigenlijk bizar als je erover nadenkt. Maar tegelijk komt er een andere vraag naar boven. Worden wij hier eigenlijk beter van?

Alles wordt makkelijker, maar wat gebeurt er met de mens?

Steeds meer werk wordt overgenomen. Machines doen het. AI doet het. Taken die eerst door mensen gedaan werden, verdwijnen langzaam. Aan de ene kant is dat mooi: minder zwaar werk, meer efficiëntie en sneller je doelen bereiken. Maar aan de andere kant komt er een andere vraag op. Wat blijft er nog over voor de mens? Vooral voor mensen die niet per se denkers zijn, maar juist praktisch zijn ingesteld. Mensen die hun voldoening halen uit doen, uit werken, uit ergens voor gaan. Als dat wegvalt, valt er ook iets anders weg: structuur, verantwoordelijkheid en invulling van je dag. En misschien nog belangrijker: een gevoel van nut.

Vrijheid klinkt goed, maar werkt niet voor iedereen

Je zou kunnen zeggen: dan geven we iedereen vrijheid. Of een basisinkomen. Maar vrijheid zonder richting is niet altijd iets goeds. Niet iedereen kan zichzelf sturen. Niet iedereen kan omgaan met volledige vrijheid. Sommige mensen hebben structuur nodig, regels, een ritme. Werk gaf dat vroeger automatisch. Als dat wegvalt, moet je dat zelf creëren. En dat lukt niet iedereen.

De mens is niet alleen rationeel

We denken vaak dat de mens een redelijk wezen is. Maar dat is maar de helft van het verhaal. De mens heeft ook impulsen, ego en driften. Niet iedereen kan die even goed beheersen. Je hebt mensen die zichzelf kunnen sturen en discipline hebben. Maar je hebt ook mensen die sneller hun impulsen volgen en minder controle hebben. En daar zit het probleem. Als iedereen volledig vrij is, maar niet iedereen zichzelf kan beheersen, dan ontstaat er chaos.

We lijken slim, maar toch verandert er weinig

Je zou denken: de mens ontwikkelt zich, wordt slimmer, dus dingen worden beter. Maar kijk naar de wereld. Er is nog steeds oorlog. Er is nog steeds conflict. Alleen de middelen worden geavanceerder. Dat laat iets zien: technologische vooruitgang betekent niet automatisch menselijke vooruitgang.

Twee richtingen

De wereld beweegt richting meer gemak. En daardoor ontstaan er eigenlijk twee soorten mensen. Mensen die zichzelf sturen, discipline bouwen, structuur creëren en technologie als tool gebruiken. En mensen die richting verliezen, afgeleid raken, hun ritme kwijtraken en passief worden. Het verschil wordt groter. Niet per se tussen slim en minder slim, maar tussen bewust leven en onbewust leven.

Wat maakt ons mens?

Misschien is het niet werk zelf. Maar wat werk ons gaf: ergens voor gaan, moeite doen, verantwoordelijkheid dragen en vooruitgang voelen. Zonder dat, wordt het leeg. De mens heeft iets nodig om naartoe te werken. Iets om beter in te worden.

Ik merk dat zelf ook. Ik heb ook weleens dagen gehad dat je gewoon niet weet wat je moet doen. Je hebt vrijheid… maar dan? Wat dan? Vrijheid zonder richting zorgt ervoor dat je niet weet waar je heen moet. Je kan alles doen, maar juist daardoor doe je niks.

Terwijl als je iets hebt om naartoe te werken, dan verandert alles. Dat geeft drive. Dat drijft mij ook. Bijvoorbeeld met het bouwen van deze website. Met het groeien van PowerVita. Dat zijn dingen waar ik naartoe werk. En dat geeft richting.

Waarom dit belangrijk is voor jou

We leven in een tijd waarin alles makkelijker wordt. Maar dat betekent niet dat jij ook makkelijker moet leven. Sterker nog: juist nu wordt het belangrijker om jezelf te trainen. Niet alleen fysiek, maar ook mentaal. Discipline. Structuur. Controle over jezelf. Dat is niet iets wat vanzelf komt. Dat moet je bouwen. Juist daarom zijn onderwerpen als discipline, verantwoordelijkheid en richting in het leven geen losse ideeën, maar een basis.

Laatste gedachte

De wereld wordt niet per se beter of slechter. Maar het verschil tussen mensen wordt groter. De vraag is niet wat technologie gaat doen. De vraag is: wat ga jij doen met de vrijheid die je krijgt?